Piyasa Notları – 22 Temmuz 19.00
Küresel enerji gündeminde ABD-İran gerilimi ve deniz taşımacılığı riskleri petrol fiyatlarını yükseltirken, Avrupa’nın gaz depolama hedefleri yeniden baskı altına girdi. Şebeke yatırımları ve enerji depolama projeleri hız kazanırken, Çin’de güneş kurulumları sert düştü. ABD, Hindistan ve Avrupa’da küçük modüler reaktör çalışmaları ilerlerken, ülkeler arz güvenliği ve ithalat bağımlılığını azaltmaya yönelik yatırımlarını artırdı.
Petrol altı haftanın zirvesini gördü
Brent petrol, ABD-İran çatışmasının tırmanması ve Husilerin deniz taşımacılığına yönelik tehditleriyle gün içinde 95,47 doları gördü. TSİ 16.23 itibarıyla yüzde 2,45 artışla 93,24 dolardan işlem gören Brent’te Hürmüz ve Kızıldeniz kaynaklı arz riski yeniden fiyatlamanın merkezine yerleşti.
Avrupa gaz depolama hedefini kaçırabilir
Equinor CEO’su Anders Opedal, Avrupa’nın kış öncesinde depoları yüzde 80 doluluğa ulaştırmasının düşük stoklar, sıkı piyasa ve Asya’nın LNG talebi nedeniyle zor olduğunu söyledi. Avrupa’nın en büyük gaz tedarikçisine göre hedefin kaçırılması, bölgeyi kış aylarında fiyat dalgalanmalarına daha açık bırakacak.
İran, Asya’ya petrol fiyatında keskin indirime gitti
İran, ağustos yüklemeli hafif petrolünün Asya satış fiyatını Umman-Dubai ortalamasının 4,35 dolar altına belirledi. Temmuz fiyatı aynı göstergeye göre 7,15 dolar primliydi. Büyük fiyat değişimi, yaptırımlar ve bölgesel çatışma ortamında İran’ın Asyalı alıcıları koruma çabasına işaret ediyor.
Çin’in güneş enerjisi kurulumları yüzde 66 düştü
Çin’in yeni güneş enerjisi kurulumları ilk yarıda yıllık yüzde 66 azalarak 72,07 GW’a geriledi. Düşüşte, piyasa bazlı fiyatlamaya geçilmeden önce 2025’te yaşanan bağlantı yarışı etkili oldu. Sektör, 2026 kurulumlarının geçen yılki 315 GW rekorundan 180–240 GW aralığına gerilemesini bekliyor.
Iberdrola şebeke yatırımlarını yüzde 42 artırdı
Iberdrola’nın ilk yarı yatırımları yüzde 25 artışla 7 milyar euroya ulaştı. Bunun yaklaşık 4,4 milyar eurosu İngiltere, ABD ve Brezilya ağırlıklı elektrik şebekelerine ayrıldı. Şirket 1,6 GW’tan fazla yeni kapasite kurarken, üretim yatırımlarının yüzde 70’ten fazlasını rüzgâr projelerine yönlendirdi.
GE Vernova’da şebeke büyüdü, rüzgâr geriledi
GE Vernova’nın elektrik üretim ekipmanı ve elektrifikasyon işleri, yapay zekâ veri merkezleri ile artan şebeke talebinden destek aldı. Buna karşılık rüzgâr siparişleri yaklaşık yüzde 40 düştü; bölümün FAVÖK zararı 275 milyon dolara çıktı. Şirket 2026 gelir tahminini 45,5–46,5 milyar dolara yükseltti.
Naturgy şebeke gelirleriyle büyüme beklentisini yükseltti
Naturgy’nin ilk yarı FAVÖK’ü yüzde 4,5 artarak 2,98 milyar euroya çıktı. Düzenlemeye tabi dağıtım şebekeleri bölümündeki yüzde 13,2’lik büyüme, enerji ticaretindeki zayıflığı dengeledi. Şirket, 2026 FAVÖK’ünün 5,5 milyar euroyu aşmasını bekliyor.
Malta’da sıcak hava elektrik kesintilerini ağırlaştırdı
Başkent Valletta’nın da aralarında bulunduğu bölgelerde birkaç gündür elektrik kesintileri yaşandı. Hükümet, artan klima talebinin sıcak hava koşullarıyla birleşerek sistemi zorladığını kabul etti. Kesintiler, Avrupa şebekelerinin aşırı sıcaklık ve yaz dönemindeki yüksek talebe karşı dayanıklılığını yeniden gündeme taşıdı.
Hindistan 2033’e kadar beş küçük reaktör hedefliyor
Hindistan, en az beş yerli küçük modüler reaktörü 2033’e kadar işletmeye almayı planlıyor. Bhabha Atom Araştırma Merkezi; 220 MW’lık Bharat SMR, 55 MW’lık küçük reaktör ve hidrojen üretimine yönelik yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı reaktör geliştiriyor.
Indian Oil Corp. ile ONGC’nin Hürmüz güvenlik riski nedeniyle Irak petrolü yüklemelerini durdurduğu iddiası var ama şirketlerden doğrulama yok.
ABD’de dört mikroreaktör kritik eşiğe ulaştı
Antares Nuclear, Valar Atomics, Deployable Energy ve Aalo Atomics’e ait dört mikroreaktör sıfır güçte yakıtlı kritiklik testini tamamladı. Bu aşama elektrik üretmiyor ancak kontrollü ve sürdürülebilir fisyon zincirinin kurulabildiğini, tasarım ve kontrol sistemlerinin çalıştığını gösteriyor.
ABD-Suudi nükleer anlaşmasında zenginleştirme tartışması
Washington’ın desteklediği taslak anlaşmanın, Suudi Arabistan’da uranyum zenginleştirme ve kullanılmış yakıt işleme faaliyetlerini kesin biçimde yasaklayan hükümleri içermediği bildirildi. Kongre denetimine tabi olacak düzenleme, nükleer silahların yayılması ve İran politikasındaki tutarlılık açısından tartışma yaratıyor.
Çekya kömür sahalarında küçük reaktörleri değerlendiriyor
ČEZ ile Rolls-Royce SMR, Çekya’daki mevcut kömür santrali sahalarının küçük modüler reaktör kurulumu açısından incelenmesi için anlaşma imzaladı. İşbirliği, bağlantı ve altyapısı hazır kömür sahalarının düşük karbonlu üretime dönüştürülmesini hedefleyen daha geniş SMR programının parçası.
Polonya 540 MW’lık pompaj depolamayı yenileyecek
PGE, 540 MW kapasiteli Porąbka-Żar pompaj depolamalı hidroelektrik santralinin modernizasyonu için kredi finansmanı sağladı. Proje, Polonya elektrik sisteminde yenilenebilir üretimin dengelenmesi, pik talebin karşılanması ve şebeke esnekliğinin artırılması açısından önem taşıyor.
Azerbaycan’ın gaz boru hattı taşımaları arttı
Azerbaycan’ın ana boru hatlarından taşınan gaz ilk yarıda yüzde 2,6 artarak 20,79 milyar metreküpe çıktı. Güney Kafkasya Boru Hattı 11,44 milyar metreküp taşıdı. Petrol boru hattı taşımaları ise yüzde 10,8 düşüşle 16,52 milyon tona geriledi; BTC’nin payı yüzde 76,9 oldu. (Ocak-Haziran verileri)
Kırgızistan Rus yakıtına bağımlılığı azaltacak
Kırgızistan, Rusya’dan gelen yakıt arzındaki sıkılaşmaya karşı ülkenin güneyinde 25 milyon dolarlık küçük bir rafineri kurulmasını onayladı. Proje, yerli akaryakıt üretimini artırmayı ve ithalat bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.
Petrol teknik görünümü: Brent’te 91,82 dolar üzerindeki hareketin korunması hâlinde 98,03 dolar seviyesini izliyor.
Avrupa’nın elektrifikasyon planı: AB, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını 2040’a kadar yüzde 23’ten yüzde 46’ya çıkarmayı hedefliyor. Planın şebekelerde yaklaşık 1,2 trilyon euroluk yatırım ihtiyacı doğurabileceği belirtiliyor.
Almanya’da rüzgâr izinleri: PNE, ilk yarıda toplam 188 MW kapasiteli beş kara rüzgâr projesi için izin aldı. Şirket açıklaması 20 Temmuz’da yayımlandı; sektörel yayında 22 Temmuz’da öne çıkarıldı.