Piyasa Notları – 26 Temmuz 07.00
ABD’nin İran’a yönelik saldırılara ara vermesi Hürmüz diplomasisini hızlandırırken abluka ve denetim koşullarındaki belirsizlik sürüyor. Jizan rafinerisindeki olası hasar, Umman Körfezi ve Hazar’daki tanker olayları arz riskini canlı tutuyor. Rusya benzin ihracatı yasağını uzatmaya hazırlanırken gelişmekte olan ülkeler stratejik stoklarını büyütüyor; Kuveyt ise boru hattı ağı için 16 milyar dolarlık anlaşmaya imza attı.
ABD İran saldırılarına ara verdi, Hürmüz görüşmeleri hızlandı
ABD, 13 gece süren hava harekâtının ardından İran’a yeni saldırı düzenlemedi. Arabulucuların görüştüğü uzlaşma, gemilerin Hürmüz’den İran denetiminde ancak daha az kısıtlamayla geçmesini öngörüyor. ABD deniz ablukasının yürürlükte kaldığını açıkladı; dolayısıyla gelişme henüz ateşkes veya boğazın yeniden açılması anlamına gelmiyor.
Jizan rafinerisindeki olası hasarın ayrıntıları ortaya çıktı
Reuters’ın doğruladığı görüntülerde, günlük 400 bin varil işleme kapasiteli Jizan rafinerisi yönünden yoğun duman yükseldi. İki ticaret kaynağı yakıt ve petrol depolama alanlarında hasar olabileceğini bildirdi. Yanbu’daki petrol tesislerine yönelen iki füze ise önlendi. Aramco üretim veya ihracat etkisi açıklamadı.
ABD ve Britanya Hürmüz için uluslararası koalisyon görüşüyor
Washington ile Londra, ticari gemilerin Hürmüz’den güvenli geçişini sağlayacak olası bir deniz koalisyonu için gelecek hafta üst düzey toplantı düzenlemeyi değerlendiriyor. Savunma yetkililerinin ve bölge ülkelerinin katılımı gündemde; toplantı tarihi ile katılımcı listesi henüz kesinleşmedi.
İran gemisine Hazar Denizi’nde saldırı: Bir denizci öldü
İran, bir ticaret gemisinin Hazar Denizi’nde Ukrayna tarafından vurulduğunu; patlamada bir denizcinin öldüğünü, birinin yaralandığını açıkladı. Ukrayna daha önce İran bağlantılı askerî yük taşıyan gemileri hedef aldığını bildirmişti ancak vurulan geminin adı, yükü ve sivil statüsü bağımsız kaynaklarla doğrulanmadı.
Umman Körfezi’nde ikinci tanker olayı araştırılıyor
UKMTO, Umman’ın Musandam kıyıları açıklarında bir tankerin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu; geminin iskele tarafında hafif yapısal hasar oluştuğunu ve mürettebatın güvende olduğunu bildirdi. Olayın M/T Lavine’e yönelik ABD müdahalesiyle bağlantısı kurulamadı; tanker ve saldırgan taraf açıklanmadı.
Rusya benzin ihracatı yasağını yıl sonuna uzatacak
Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, özellikle Sibirya’daki akaryakıt arzının hâlâ zor olduğunu ve benzin ihracatı yasağının yıl sonuna kadar uzatılacağını açıkladı. Motorin yasağı piyasa toparlandıkça kaldırılabilecek. Kazakistan temmuzda Rusya’ya yaklaşık bin tonluk ilk benzin sevkiyatını yaptı.
Kuveyt petrol boru hatlarında 16 milyar dolarlık anlaşma
KPC; Blackstone, Brookfield ve KKR ile 320 kilometrelik petrol boru hattı ağı için 20,5 yıllık kirala–geri kirala anlaşması imzaladı. Fonlar ortak girişimin yüzde 49’unu, KOC yüzde 51’ini alacak; operasyonel kontrol Kuveyt’te kalacak. İşlemin kapanışta KPC’ye 7,85 milyar dolar kaynak sağlaması bekleniyor.
Gelişmekte olan ülkeler stratejik petrol stoklarını büyütüyor
Financial Times’a göre Hindistan, Güney Afrika, Pakistan, Bangladeş ve Filipinler, Hürmüz kesintisi sonrasında acil yakıt rezervi planlarını hızlandırdı. Güney Afrika 60 günlük ithalata karşılık gelen yaklaşık 36 milyon varillik stok hedeflerken Hindistan’da 13 milyon varillik kapasite artışı değerlendiriliyor.
Meta yenilenebilir elektrik girişimi RE100’den ayrıldı
Meta, on yıllık üyeliğinin ardından şirketleri yüzde 100 yenilenebilir elektriğe yönlendiren RE100 girişiminden çıktı. Karar, şirketin Louisiana’daki Hyperion yapay zekâ veri merkezi için çok sayıda doğal gaz santralini finanse etmesiyle birlikte geldi. Meta yenilenebilir enerji satın almayı sürdüreceğini belirtiyor.
Rus enerji alıcılarına yüzde 100 tarife tasarısı tıkandı
ABD Kongresindeki Rusya yaptırım tasarısı, başkanın tarife yetkileri konusundaki anlaşmazlık nedeniyle ilerleyemiyor. Tasarı, Rus petrolü, petrol ürünleri, doğal gazı veya uranyumu satın alan ülkelerin ürünlerine yüzde 100’e kadar tarife uygulanmasına izin verecek; uygulama zorunlu olmayacak.
Pazartesi petrol açılışı: ABD saldırılarındaki ara aşağı yönlü fiyatlama yaratabilir. Ancak Hürmüz ablukası, Jizan’daki olası hasar ve Babülmendep tehdidi sürüyor. Cuma günkü 96,78 dolarlık Brent uzlaşması son resmî kapanış fiyatıdır.
Hürmüz pazarlığı: Görüşmelerde asıl ayrım, geçişin serbest bırakılmasından çok boğazı kimin, hangi rota ve ücret koşullarıyla denetleyeceği üzerinde.
Suudi petrol altyapısı: Jizan’daki depoların durumu, Yanbu yükleme programları ve savaş riski sigortasındaki kısıtlamaları yakından izlemek gerekiyor. Yanbu’ya ateşlenen iki füze de durduruldu.