Piyasa Notları – 24 Temmuz 07.00
Kızıldeniz ve Hürmüz’deki kesintiler Brent’i 102 dolara taşırken, alternatif taşıma rotalarının süresi ve maliyeti keskin biçimde arttı. CPC kesintisi Kazakistan üretimini düşürürken OPEC+ yeni artışı değerlendiriyor. Petrol şoku enflasyon, faiz ve gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı yaratırken ABD şebekeleri, Zaporijya NGS ve Asya’daki gaz yatırımları da enerji gündeminin öne çıkan başlıkları oldu.
Brent gece işlemlerinde 102 doları gördü
Brent, Kızıldeniz saldırıları ve Hürmüz’deki aksama nedeniyle gece boyunca 102 dolara kadar çıktı; sabah saatlerinde 100 dolar çevresinde işlem gördü. Fiyatlar haftalık yaklaşık yüzde 13,5, temmuz başından bu yana yaklaşık yüzde 40 yükseldi. Petrol şoku tahvil getirilerini artırırken Asya borsalarını düşürdü.
Alternatif Suudi petrol rotasının maliyeti 2,5 milyon dolar artıyor
Babülmendep’ten geçemeyen Suudi petrolünün Süveyş, Akdeniz, Cebelitarık ve Ümit Burnu üzerinden Asya’ya taşınması yolculuğu 19 günden 48 güne çıkarıyor. Yakıt maliyeti 1,26 milyon dolardan 2,87 milyon dolara yükselirken Süveyş geçişi yaklaşık 1 milyon dolar daha gerektiriyor.
Kazakistan, CPC kesintisi nedeniyle petrol üretimini düşürdü
Şüpheli drone saldırıları CPC’nin Karadeniz terminalindeki yüklemeleri durdurunca Kazakistan üretimi geçici olarak azalttı. Kaynaklara göre Tengiz üretimi günlük ortalama 925 bin varilden yaklaşık 406 bin varile geriledi. Ülke toplamı ise temmuz ortalaması olan 2,07 milyon varilden 1,63 milyon varile düştü.
OPEC+ eylül üretim hedefini yeniden artırabilir
Yedi OPEC+ ülkesi, 2 Ağustos toplantısında eylül hedefini günlük yaklaşık 188 bin varil artırabilir. Böylece 2023’teki 1,65 milyon varillik kesintinin geri alınması tamamlanacak. Ancak savaş nedeniyle fiilî üretim kotaların altında ve henüz kesin karar verilmedi.
ABD’nin orta kesiminde şebeke alarmı uzatıldı
Southwest Power Pool, sıcak hava, beklenmedik santral kesintileri ve belirsiz rüzgâr-güneş üretimi nedeniyle batı dengeleme bölgesindeki ihtiyatlı işletme uyarısını 25 Temmuz’a uzattı. Rezerv marjları hafta içinde daralmış ve bölgede Seviye 3 enerji acil durumu ilan edilmişti. Mevcut uyarı tüketici kısıntısı gerektirmiyor.
ABD, PJM’in yönetim yapısını değiştirmeyi değerlendiriyor
FERC toplantısında, veri merkezi talebi artarken arz açığı ve fiyat baskısıyla karşılaşan PJM yönetim kuruluna daha fazla yetki verilmesi tartışıldı. Üye şirketlerin piyasa kuralları üzerindeki oy gücünün azaltılması, eyaletlerin karar süreçlerine katılması ve yönetim kurulu görev sürelerinin uzatılması önerildi.
Zaporijya NGS’nin su altyapısı askeri faaliyetlerden etkilendi
IAEA, saldırıların Enerhodar ve santral sahasındaki elektrik altyapısını etkileyerek şebeke suyu kaybına yol açtığını açıkladı. Reaktör yakıtının soğutulması için gerekli kuyu suyunda eksiklik bulunmadığı belirtildi.
Eni-Petronas, Endonezya’daki 11,8 milyar dolarlık gaz projesine başladı
Eni ve Petronas ortaklığı Searah, North Hub için yüzer üretim, depolama ve boşaltma tesisinin inşasına başladı. Geng North ve Gehem sahalarındaki 16 kuyuyu işleyecek projenin 2028’in son çeyreğinde günlük 1 milyar fitküp gaz ve 80 bin varil kondensat üretmesi hedefleniyor.
Brezilya benzin desteğini 30 gün uzattı
Brezilya hükümeti, petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle litre başına 0,44 real tutarındaki benzin desteğini 26 Temmuz’dan itibaren 30 gün uzattı. Maliye Bakanlığı, maliyetin yüksek petrol fiyatlarından kaynaklanan ilave telif gelirleriyle karşılanacağını açıkladı. Litre başına 1,12 reallik motorin desteği de sürüyor.
Petrol şoku Hindistan rupisini rekor düşüğe yaklaştırdı
Brent’in 100 doları aşmasının ardından rupi dolar karşısında 96,70’e gerileyerek mayısta gördüğü 96,96’lık tarihi düşük seviyeye yaklaştı. Piyasa kaynaklarına göre kamu bankalarının dolar satması, Hindistan Merkez Bankasının döviz piyasasına müdahale ettiğine işaret etti.
Petrol kaynaklı enflasyon: Piyasalar Fed’in gelecek hafta faiz artırma ihtimalini yaklaşık üçte bir olarak fiyatlamaya başladı. Brent’in 100 dolar üzerinde kalması enerji finansmanı ve gelişmekte olan ülke para birimleri için yeni baskı yaratabilir.
OPEC+ kapasite sınırı: Hedef artışı beklentisine rağmen Körfez ve Kazakistan’daki lojistik kesintiler, üretim artışının fiziksel piyasaya ne ölçüde yansıyacağını belirsizleştiriyor.
ABD şebekeleri: SPP uyarısının 25 Temmuz’da kaldırılıp kaldırılmayacağı ve FERC’in PJM yönetim reformuna ilişkin sonraki adımlarının takip edilmesi bizce çok önemli.